De aandoening

Reumatoïde artritis (RA) is een auto-immuunziekte waarvan de oorzaak onbekend is en die aanleiding geeft tot chronische ontsteking van de gewrichten in de vingers, handen en voeten. Ook grotere gewrichten in de knie en schouder kunnen aangetast worden en symptomen verschillen van persoon tot persoon. Vaak wordt de ontsteking vastgesteld in meerdere gewrichten, meestal (hoewel niet altijd) in een symmetrisch patroon en met vernietiging van bot en kraakbeen. De ontsteking kan aanleiding geven tot gezwollen, pijnlijke, stijve en vaak blijvend misvormde gewrichten, met als gevolg bewegingsverlies en functieverlies voor de patient. De vingers kunnen een afwijkende, onnatuurlijke vorm krijgen met scheefstand van de pink (Figuur 5). Typisch is de stijfheid na het ontwaken die tot wel een uur lang kan voortduren.27

Figuur 5. Handen van een patiënt met reumatoïde artritis.
fig05

RA wordt beschouwd als een systemische aandoening. Dit betekent dat het immuunsysteem de lichaamsweefsels aanvalt, met als gevolg vernietiging en ontsteking die zich verder verspreiden naar systemen en weefsels. Dit worden extra-articulaire aandoeningen of aandoeningen ‘buiten de gewrichten’ genoemd en zijn aanwezig bij ongeveer 15% van de personen bij wie RA wordt gediagnosticeerd.28 De lymfeklieren kunnen ontstoken geraken en bij agressieve systemische aandoeningen kunnen knobbels verschijnen onder de huid en rond de gewrichten, die overigens geassocieerd zijn met een slechte prognose. Volgens rapporten lijdt ongeveer 40% van de mensen met RA ook aan pericarditis als gevolg van het ontstekingsproces.29 Volgens de Europese Liga tegen Reuma in Parijs lopen personen met RA dubbel zo veel risico op een beroerte of hartaanval.27 Meer dan een derde van de overlijdens van personen met RA werd toegeschreven aan een cardiovasculaire aandoening. Cardiovasculaire ziekten zijn dus een belangrijke factor in de verhoogde mortaliteit bij RA-patiënten.27