Afsluitende bedenkingen en aanbevelingen voor thuiszorg

In de verschillende hoofdstukken van deze cursus hebben we het onderzoek besproken in verband met vrouwen en beroerte, reumatoïde artritis en depressie. Bij vrouwen bleken de kenmerken van medische aandoeningen anders te zijn op het gebied van diagnose, prevalentie, incidentie en respons op behandelingen. Door hun cultuur, opleiding, en - het belangrijkst - toegang tot medische zorgen, lopen vrouwelijke populaties wereldwijd een hoger risico op een ongunstig ziekteverloop.

Evaluatie van het risico in de mond, screening, educatie, doorverwijzingen en planning van de behandeling zijn essentiële elementen voor een complete tandheelkundige zorg. Dit geeft tadheelkundigen de mogelijkheid om vroege ziektestadia te identificeren, de compliance van de patiënt te bepalen en aanbevelingen voor mondzorg te formuleren die afgestemd zijn op de behoeften van de patiënt. De tandheelkundige kan de mondgezondheid van de patiënt direct beïnvloeden, hem/haar voorlichten over verbanden tussen systeemziekten met mondgezondheidsproblemen en hem/haar helpen de gezondheid van zijn/haar eigen lichaam te te zien in het teken van een totale gezondheid.

Educatief materiaal voor het informeren van patiënten en video’s zijn verkrijgbaar bij tal van organisaties. De American Dental Association (ADA) en de American Dental Hygienists’ Association (ADHA) hebben online patiënteninformatie (www.ada.org en www.adha.org) en op www.dentalcare.com vindt u het recentste up-to-date, gepersonaliseerde educatieve materiaal dat kan worden afgedrukt in 20 talen.

Mondhygiëne regimens met gespecialiseerde producten om de gingivale en parodontale gezondheid te verbeteren, zijn bijzonder belangrijk bij de behandeling van deze patiënten. Tandheelkundigen moeten rekening houden met de complexe behoeften van patienten bij het aanbevelen van producten voor de thuisverzorging voor deze aandoeningen.

Producten om mechanische plakverwijdering te verbeteren, zijn cruciaal voor een goede mondhygiëne. De oscillerende-roterende elektrische tandenborsteltechnologie is doeltreffender dan handtandenborstels in de verwijdering van plak.73,74 Sommige modellen zijn ook uitgerust met functies die de compliance verbeteren, zoals timers, meerdere poetsmodi en visuele indicatoren die de gebruikte druk visualiseren, en dus de patiënt helpen om de juiste poetstechniek te gebruiken. Volgens de Cochrane Database of Systematic Reviews 2010, “verminderden tandenborstels met een roterende-oscillerende werking plak en gingivitis meer dan tandenborstels met een zijdelingse werking binnen de (4-12 weken).” In de systematische review werden 398 studies opgenomen waarin elektrische technologieën werden vergeleken met elkaar en werden 17 studies geëvalueerd bij 1.369 proefpersonen die aan de selectiecriteria voldeden. In zeven studies werd het roterende-oscillerende systeem vergeleken met zijdelingse (sonische) technologieën. De resultaten van de Cochrane review bewezen dat wanneer onafhankelijke, gerespecteerde onderzoekers de prestaties evalueerden, de oscillerende-roterende tandenborsteltechnologie altijd als de beste bovenaan de lijst stond.75 Flossen en interproximale hulpmiddelen zijn bijkomende technieken voor thuiszorg, die nodig zijn om plak mechanisch te verwijderen. Al die hulpmiddelen verwijderen de biofilm onder de gingivarand en ook uit de interproximale zones. Patiënten kunnen kiezen uit talrijke interproximale borsteltjes, tandenstokers en uiteenlopende soorten floss, floss picks, en flosshouders. Dit garandeert gebruiksgemak en compliance bij het uitvoeren van de nodige interdentale zorgen.

Chemotherapeutische tandpasta’s en spoelingen helpen de groei van de biofilm te remmen en zijn belangrijke producten voor thuiszorg, die aanbevolen moeten worden op basis van de individuele behoeften van de patiënt. Tandpasta’s met werkzame bestanddelen zoals tinfluoride of triclosan worden gebruikt om het terug aangroeien van plak tussen twee poetsbeurten te remmen en zo tandvleesontsteking en bloedend tandvlees te verminderen. Een significant verschil tussen de twee bestanddelen in vrij verkrijgbare tandpasta’s is dat alleen tinfluoride ook een extra bescherming biedt tegen tandgevoeligheid en76,77 cariës en bovendien heilzame effecten op de gezondheid van het tandvlees heeft.78 Wanneer u een tandpasta met tinfluoride aanbeveelt, is het belangrijk dat het product gestabiliseerde tinfluoride bevat (Oral-B® PRO EXPERT™), omdat dit doeltreffender is dan ongestabiliseerde formuleringen79,80 Een geavanceerd regimen met Oral-B PRO EXPERT, een tandpasta die tandvleesproblemen en plak vermindert, en met dagelijks gebruik van een oscillerende-roterende tandenborstel en een interdental reinigingsmiddel, is bijzonder nuttig met het oog op een optimale gezondheid van het tandvlees.81

Zowel vrij verkrijgbare versies van mondspoelingen als spoelingen op voorschrift zijn doeltreffende en succesvolle aanvullingen op de dagelijkse mondhygiëne van patiënten. Chloorhexidinespoelingen worden beschouwd als de gouden standaard omwille van hun doeltreffendheid (ze zijn nu overigens ook beschikbaar in een alcoholvrije versie). Deze spoelingen kunnen echter maar korte tijd gebruikt worden omwille van extrinsieke verkleuring van de tanden en mondslijmvliezen en daarom problemen met de compliance van de patiënt. Vrij verkrijgbare mogelijkheden zijn chemotherapeutische spoelingen met cetylpyridiniumchloride (CPC), een breedspectrum antibacteriële stof die verkrijgbaar is in een alcoholvrije formule. Alcoholvrije formules worden ervaren als een aangename spoelervaring. Ze zijn vooral ideaal voor patiënten die al last hebben van een droge mond en/of orale manifestaties als gevolg van geneesmiddelen die noodzakelijk zijn voor de behandeling van allerhande medische aandoeningen. Ook spoelingen met essentiële oliën zijn vrij verkrijgbaar. Het is belangrijk te weten dat onderzoek heeft uitgewezen dat spoelingen met CPC en essentiële oliën als ze goed samengesteld zijn, aanleiding geven tot significante en vergelijkbare afnames van plak en gingivitis.82,83

Extra fluoride-behandelingen in de praktijk of beschikbaar als mondspoelmiddel kunnen patiënten helpen die wat extra fluoride-bescherming nodig hebben. Ouder wordende patienten,, die meer wortelcariës vertonen of patienten met xerostomie komen hiervoor zeker in aanmerking. Naar schatting heeft ongeveer een vijfde van de oudere patiënten xerostomie, wat hun risico op plak, gingivitis en cariës verhoogt als gevolg van een lagere pH in de mond.84 In de handel zijn uiteenlopende vormen van gespecialiseerde spoelingen, tandpasta’s, speekselvervangers, producten die de speekselproductie stimuleren en suikervrije kauwgum verkrijgbaar om de symptomen te helpen verminderen en bescherming te bieden tegen de gevolgen van een droge mond.

Het is een dagelijkse uitdaging voor tandheelkundigen om de beste behandeling en tips voor thuiszorg te verstrekken en dus patiënten te helpen een optimale mondgezondheid te bereiken. De momenteel beschikbare informatie, ontwikkeld op basis van betrouwbare onderzoeksbevindingen, kunnen tandheelkundigen helpen om de verbanden tussen mondgezondheid en systeemziekten bij alle bevolkingsgroepen waar ook ter wereld beter te begrijpen. De algemene veroudering en geslachtsspecifieke problemen vormen unieke uitdagingen voor de gezondheid, die gespecialiseerde zorg en kennis vereisen. Naarmate we al deze informatie beter begrijpen, zullen we beter kunnen voldoen aan de behoeften van onze patiënten en hen de nieuwste evidence-based technologie kunnen aanbevelen. En ook wij zullen verder evolueren naarmate het onderzoek nieuwe ontdekkingen en oorzakelijke verbanden met systeemziekten herkent, die zeker een invloed hebben op onze mondgezondheid en ons algemeen welzijn.