Zwangerschap

De zwangerschap is voor een vrouw een periode met unieke voedingsbehoeften. De specifieke nutritionele behoeften zijn uniek voor elke vrouw en moeten daarom besproken worden met de verloskundige van de patiënte. Idealiter eet een vrouw al optimaal voor de conceptie. Veel geboorteafwijkingen treden namelijk op nog voor een vrouw weet dat ze zwanger is. De kwetsbare periodes in de ontwikkeling van de foetus worden weergegeven in de kader hieronder. De zwaarste schade aan de mondstructuren door blootstelling aan toxines en voedingstekorten treedt meestal op vanaf 6 tot 8 weken zwangerschap.7

          Kwetsbare periodes in de ontwikkeling van de foetus

Image 13: Chart of vulnerable fetal development
          Bron: UCLA Institute of the Environment and Sustainability.13

De voedingsaanbevelingen vóór de bevruchting zijn een eventuele inname van een prenatale vitamine (400 mcg foliumzuur) en de extra consumptie van voedingsmiddelen die rijk zijn aan foliumzuur, zoals donkergroene groenten, citrusvruchten en verrijkte graanproducten.

De voedingsaanbevelingen voor tijdens de zwangerschap zijn: 300 calorieën/dag extra vanaf de vierde maand van de zwangerschap tot aan de bevalling. (Waarschuwing: te veel calorieën kunnen de kans verhogen op hypertensie, diabetes, preeclampsie bij de moeder, een latere bevalling en aangeboren misvormingen). Andere voedingsaanbevelingen zijn extra eiwitten voor de ontwikkeling van de weefsels van de foetus, calcium, fosfor en vitamine D voor de botremineralisatie en calcificatie van de melktanden, en 25% extra vochtopname om het bloedvolume van de moeder te ondersteunen.7

Voedingsmiddelen zoals rauwe eieren, vlees, zachte kaas en ongepasteuriseerde sappen moeten vermeden worden omdat ze voedselgerelateerde ziekten kunnen doen ontstaan en schade aan de zich ontwikkelende foetus kunnen veroorzaken. Stimulerende middelen zoals cafeïne, alcohol, tabak, en sommige, zowel vrij verkrijgbare geneesmiddelen als geneesmiddelen op voorschrift, gaan door de placenta en kunnen de groei en ontwikkeling van de foetus beïnvloeden.7

Een gespleten lip en gehemelte komt voor bij ongeveer 2 op elke 1.000 geboortes per jaar. Het is dus één van de meest voorkomende geboorteafwijkingen. Een gespleten lip en gehemelte is geassocieerd met een ernstig foliumzuurtekort tijdens de zwangerschap. Omdat de effecten van een foliumzuurtekort optreden in de eerste weken van de zwangerschap en vrouwen dan vaak nog niet weten dat ze zwanger zijn, moeten vrouwen die zwanger kunnen worden zorgen dat ze dagelijks voldoende foliumzuur binnenkrijgen. Daarom is veel brood sinds enkele jaren verrijkt met foliumzuur.1

Image 14: cleft lip
Onvolledige gespleten lip: zeldzaam middellijntype.
Bron: ©2003 Lippincott Williams & Wilkins.